روند غیرشفاف اجرای مناقصات در طرح «نگهداشت تولید»/بازپرداخت بدهی بر دوش دولت آینده

از سراسر وب

به گزارش خبرنگار اقتصادی «رکن آنلاین»، در هفته سوم مردادماه شرکت ملی نفت ایران مراسم امضای 13 فقره قرارداد با ارزش 1.5 میلیارد یورو را برگزار کرد که از مجموعه پروژه‌های موسوم به طرح توسعه و نگهداشت تولید نفت محسوب می‌شود. این قراردادها در ادامه 10 قرارداد قبلی منعقده در سال 1397 و قالب طرح 28 مخزن بود. در این راستا «رکن آنلاین» با انتشار گزارشی با عنوان «طرح «نگهداشت تولید نفت» بدون پشتوانه مطالعاتی/ شائبه تقسیم پروژه‌ها بین اعضای «باشگاه نفت و نیرو» انتقاداتی را به روند اجرای این طرح وارد دانست. روابط عمومی شرکت ملی مناطق‌ نفت‌خیز جنوب با انتشار جوابیه‌ای در واکنش به گزارش «رکن آنلاین» مبنی بر فقدان مطالعات پایه مهندسی و شیوه نادرست انتخاب پیمانکاران در طرح 28 مخزن توضیحاتی را ارائه داد که در این گزارش به بررسی دقیق‌تر آن خواهیم پرداخت.

اهمیت مطالعات پایه مهندسی طرح ۲۸ مخزن از این جهت است که برای اجرای آن بودجه‌ای بالغ بر 2.7 میلیارد دلار هزینه خواهد شد. ضمنا هر چند تامین سرمایه‌های مربوط به این طرح از محل بودجه داخلی وزارت نفت نیست و بودجه این طرح از روش‌های مختلف نظیر اوراق منفعت و سازمان بورس و … تامین می‌شود اما باید توجه داشت که تضمین بازپرداخت این بودجه توسط شرکت ملی نفت ایران انجام شده است و در صورت به نتیجه نرسیدن این طرح شرکت ملی نفت ایران باید از بودجه داخلی خود هزینه‌های طرح را بازپرداخت نماید.

به طور کلی یکی از روش‌های تعیین دقیق بودن یا نبودن مطالعات پایه مهندسی طرح 28 مخزن، بررسی نتایج به دست آمده از اجرای پروژه‌های این طرح می‌باشد. در این بین در حالی شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب مدعی است که مطالعات پایه مهندسی برای این طرح به صورت کامل و سختگیرانه انجام شده است که نتایج به دست آمده با این ادعا متفاوت در تعارض است.

در این راستا پیشنهاد می‌شود که شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب توضیحاتی ارائه دهد که چگونه طرحی با این پشتوانه مطالعاتی سختگیرانه که 27 بسته کاری آن باید 24 ماهه به پایان برسد در حال حاضر و با گذشت 19 ماه از شروع اولین بسته آن صرفاً 6 بسته در حال اجرا داشته است و این 6 بسته نیز طبق برنامه باید دارای پیشرفت 90% باشد اما در عمل درصد پیشرفت این 6 بسته نیز تنها 19% است؟ این یعنی این 6 بسته در حدود 80% از برنامه عقب هستند. حال سوال اینجاست که اگر این بررسی‌ها دقیق نبود الان این پروژه‌ها در چه وضعیتی قرار داشت؟

برای مثال در پروژه رامشیر که قرار بود ظرف مدت ۲۴ ماه به اتمام رسیده و پیشرفت ۱۰۰% داشته باشد و اکنون و بعد از گذشت ۱۹ ماه صرفاً ۱۲% پیشرفت داشته است اگر با همین روال پیش برود احتمالا بعد از گذشت ۱۵۰ ماه یعنی بعد از ۱۲ سال به پایان خواهد رسید. در نتیجه با بررسی پیشرفت طرح ۲۸ مخزن به نظر می‌رسد ایرادات جدی در مطالعات این طرح وجود دارد که این موضوع مخاطب را با یک سوال جدی مواجه می‌کند. اینکه آیا با این شیوه اجرای طرح 28 مخزن، شرکت ملی نفت می‌تواند اوراق منتشر شده برای این طرح بازپرداخت کند؟ در صورتی که جواب این پرسش منفی باشد دولت آینده با بدهی سنگینی مواجه خواهد شد.

*اجرای مناقصات طرح نگهداشت تولید خارج از سامانه ستاد فسادزاست

قبل از بررسی انتقادات وارد به شیوه برگزاری مناقصه و شرکت‌های منتخب باید توجه داشت که هدف اصلی از تدوین طرح 28 مخزن سپردن تامین مالی طرح‌ها به پیمانکاران بوده است که در حال حاضر سهم 20 درصدی آنها برای تامین بودجه اجرای طرح نیز از شرایط کنار گذاشته شده است و به طور کلی با این شیوه اجرا هدف اصلی طرح برآورده نخواهد شد.

اما درباره شیوه برگزاری مناقصات طبق مصوبه شماره ۱۶۵۳۸۹ت/۴۶۸۴۹ک هیئت دولت، تحت عنوان «آیین‌نامه فعالیت سامانه تدارکات الکترونیکی دولت»، همه دستگاه‌های دولتی موظف شده‌اند که کلیه مناقصات خود را در سامانه «ستاد» و به صورت شفاف برای سازمان‌های مردم نهاد، رسانه‌ها و همه ناظران انجام دهند؛ اما شرکت ملی نفت، مناقصات مربوط به پروژه طرح تولید و نگهد